15o Πανελλήνιο συνέδριο Διατροφής-Διαιτολογίας

Στο 15ο συνέδριο είχα την την πρόσκληση να παρουσιάσω το πολύ ενδιαφέρον θέμα της διατροφικής ενημέρωσης του κοινού στην εποχή της καταιγιστικής πληροφόρησης, των μύθων και των fake news. Η περίληψη της ομιλίας μου:
Η επιστήμη της διατροφής και διαιτολογίας είναι από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες με δεδομένα και εφαρμογές που επηρεάζουν σχεδόν όλες τις πτυχές πρόληψης και αντιμετώπισης θεμάτων υγείας αλλά και της ποιότητας ζωής όλων. Διανύοντας μια πολύ ενδιαφέρουσα επιστημονικά δεκαετία, πολλά δεδομένα και επιστημονικά στερεότυπα αλλάζουν και τροποποιούνται, αναιρώντας παλιότερες απόψεις και πρακτικές. Παράλληλα αλλάζει και ο τρόπος πληροφόρησης του κοινού για ζητήματα διατροφής όπως φαίνεται από αντίστοιχες μελέτες με πληθώρα δεδομένων στο διαδίκτυο, στα ΜΜΕ, στους χώρους αγοράς τροφίμων και ποτών, συμπληρωμάτων, φαρμάκων. Ωστόσο πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό της πληροφορίας προς το κοινό κυρίως από ΜΜΕ και το διαδίκτυο είναι λανθασμένο ή η πληροφορία σημαντικά τροποποιημένη από την αρχική του ειδικού ή ερευνητή. Τα “fake news” (εσκεμμένα λανθασμένη πληροφόρηση ή ανακριβής πληροφόρηση) όπως σε όλους του τομείς έτσι και στα ζητήματα της διατροφής είναι υπαρκτά θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία του κοινού αλλά και την εμπιστοσύνη του στους ειδικούς και τα αποτελέσματα των επιστημονικών μελετών.
Σύμφωνα με αναλυτές μερίδιο ευθύνης δεν έχουν μόνο επιτήδειοι που παραποιούν δεδομένα ή μιλούν ως «ειδικοί ή γνώστες» χωρίς καμία τέτοια αρμοδιότητα, αλλά και οι ίδιοι οι επιστήμονες που μπορεί να μεταφέρουν πληροφορίες προς το κοινό με τρόπο που μπορεί να παρερμηνευτεί με ευκολία ή χωρίς να είναι τεκμηριωμένες από αρκετές μελέτες.
Η ανάγκη της επικοινωνίας της επιστήμης είναι δεδομένη και απαραίτητη, όπως επίσης και η ανάγκη της επιστημονικής εξωστρέφειας. Οι προκλήσεις που θέτονται από τις νέες τεχνολογίες και τους διαύλους επικοινωνίας είναι πολλές και δεν πρέπει να αποθαρρύνουν τους πραγματικά ειδικούς από το να μεταφέρουν νέα γνώση προς το κοινό.